Зголемувањето на цените на млазното гориво поради војната во Иран доведе до значително поскапи авионските билети. Но, патниците не треба да очекуваат никакви намалувања дури и ако цените на горивото почнат да паѓаат. Причината за ова е силната побарувачка за патувања, која, заедно со трошоците за гориво, исто така ги зголемува цените. И покрај повисоките цени, многу авиокомпании бележат рекордни резервации, што значи дека повисоките цени веројатно ќе останат на сила сè додека има патници, без оглед на цените на горивото, објавува Си-ен-ен.
Авиокомпании: Навикнати сме на повисоки приходи
„Колку подолго потрошувачите ги плаќаат овие цени и колку повеќе авиокомпаниите се навикнуваат на овој приход, толку е поголема веројатноста дека ќе останат“, рече извршниот директор на „Јунајтед“, Скот Кирби, во средата. Патниците на „Јунајтед“ сега плаќаат во просек 20% повеќе за секоја прелетана милја во споредба со минатата година.
Кога го прашаа дали ќе ги задржи повисоките цени дури и откако цените на горивото ќе се нормализираат, извршниот директор на „Американ ерлајнс“, Роберт Исом, рече дека патниците веќе покажале подготвеност да платат повеќе за погодности како дополнителен простор за нозе или седишта поблиску до предниот дел од авионот.
„Оптимист сум за тоа што тоа значи за нашиот бизнис“, им рече Исом на аналитичарите минатиот четврток, додавајќи дека летните резервации останаа силни и покрај зголемувањето на цените. „Мислам дека гледаме сфаќање дека патувањето е сè уште добра вредност за парите.“
Трошоците за гориво се зголемија за милијарди
Цената на горивото за авиони, која речиси се дуплираше од почетокот на годината, е главниот двигател на зголемувањето на цените на билетите. Горивото е втората најголема ставка во работењето на авиокомпаниите, по работната сила. Четирите најголеми американски превозници – „Јунајтед“, „Американ“, „Делта“ и „Саутвест“ – потрошија просечно 100 милиони долари дневно за гориво минатата година, во време кога цените беа релативно ниски. Денес, тие плаќаат милијарди повеќе. Делта се соочи со зголемување од 2 милијарди долари на трошоците за гориво само во тековниот квартал.
Авиокомпаниите дел од тие трошоци ги пренесуваат на потрошувачите. Податоците покажуваат дека на патниците веќе им се наплаќа 20% повеќе по милја отколку минатата година, а се очекуваат и повеќе зголемувања на цените. Главниот оперативен директор на „Саутвест ерлајнс“, Ендру Ватерсон, им рече на инвеститорите дека од почетокот на годината имало пет бранови на зголемување на цените низ целата индустрија, а се очекуваат уште повеќе. Сите компании велат дека овие само делумно ги компензирале зголемените трошоци.
Цените на билетите не се базираат на трошоците
Сепак, цените на билетите не се базираат на оперативните трошоци на летот, објаснува Зак Гриф, автор на билтенот „From the Tray Table“. Цената првенствено се одредува според побарувачката за одредена рута, времето од денот или неделата и нивото на конкуренција. На пример, ноќните летови или летовите во средината на неделата имаат тенденција да бидат поевтини од шпицот на истата рута, како што се петок попладне. Исто така, патниците често плаќаат значително помалку по милја прелетана на популарните линии на долги релации помеѓу големите градови, како што се Њујорк и Лос Анџелес, отколку на пократките линии со помала побарувачка.
Повисоките цени на горивата ги принудија авиокомпаниите да ги намалат некои од нивните помалку профитабилни летови кои станаа непрофитабилни. „Јунајтед“, на пример, го намали својот претходно планиран распоред за околу 5% до септември. Отстранувањето на овие попристапни цени, исто така, ја зголемува просечната цена на патувањето. Но, бидејќи патниците продолжуваат да купуваат билети, авиокомпаниите знаат дека можат да ги одржат цените повисоки на преостанатите летови. „Цената на билетите на крајот ќе се развива врз основа на пазарните услови“, призна Ватерсон од „Саутвест“.
Критика за корпоративната алчност
Без оглед на мислењата на инвеститорите и аналитичарите, најавата на авиокомпаниите дека ќе ги задржат своите цени високи дури и по падот на цените на горивата предизвика остри јавни критики. Пратеникот Ричи Торес, демократ од Њујорк, испрати писмо до Кирби од Јунајтед по неговите коментари.
„Јунајтед отворено планира да стави в џеб значителен дел од заштедите на гориво, наместо да ги пренесе на патниците. Обичните Американци, од кои многумина веќе не можат да си дозволат воздушен превоз, заслужуваат подобро од овој вид корпоративна алчност“, напиша Торес. „Јунајтед“ одби да коментира за неговото писмо.
