Колагенот се промовира како клуч за поцврста кожа, погуста коса и посилни нокти, но се поставува прашањето: дали навистина делува и дали вреди да се инвестира во него?
Продажбата на додатоци во исхраната со колаген бележи неверојатен раст во последните години. Социјалните мрежи се преплавени со видеа од инфлуенсери, а уште почесто жени инфлуенсери, кои го додаваат во своето утринско кафе, чај или смути секој ден. Но, дали сè е навистина како што изгледа?
Што е колаген?
Колагенот е најзастапениот протеин во човечкото тело. Консултантот за дерматологија, д-р Анџали Махто, објаснува за Дејли Меил дека најлесно е да се замисли како еден вид скеле кое обезбедува структура и цврстина на кожата, мускулите, коските и сврзното ткиво. Едноставно кажано, колагенот помага кожата да изгледа помазно и еластична, а косата здрава и силна.
Говедскиот и морскиот колаген се најчесто достапни на пазарот. Говедскиот се добива од кравја кожа, додека морскоот, кој во моментов е попопуларен, се екстрахира од рибни лушпи и кожа.
Зошто губиме колаген?
Производството на колаген во телото почнува да опаѓа веќе во дваесеттите години. „Овој пад е предизвикан од внатрешно стареење, односно генетика, а дополнително е забрзан од надворешни фактори како што се изложеност на УВ зрачење, пушење и прекумерен внес на шеќер“, објаснува д-р Махто.
Истражувањата покажуваат дека жените во првите пет години од менопаузата можат да изгубат до 30 проценти од колагенот поради пад на нивото на естроген. Последиците се видливи: полабава кожа, губење на еластичноста и поизразени брчки.
Како функционираат додатоците на колаген?
Производителите на додатоци тврдат дека нивните производи можат да го компензираат овој губиток. „Морскиот колаген е исклучително биодостапен, што значи дека лесно се апсорбира и користи од телото“, тврди Ана Лехи, основач на брендот Vida Glow.
„Делува одвнатре кон надвор, на начин на кој локалната нега на кожата едноставно не може“, вели Лехи.
За неа, колагенот е исто така лична приказна. „Во моите рани дваесетти години, доживеав ненадејно опаѓање на косата. Пробав сè – локални третмани, професионални терапии и лекови – но без трајни резултати“, се сеќава таа. „Дури откако го воведов морскиот колаген како дел од поширок, холистички пристап кон убавината, забележав промена. Опаѓањето на косата се забави, кожата стана поцврста, а ноктите посилни.“
Производителите наведуваат дека целосните ефекти се видливи по приближно 12 недели редовно внесување.
Дали навистина вреди?
Мислењата на експертите за ефикасноста на додатоците на колаген остануваат поделени. Постојат студии кои покажуваат позитивни резултати. На пример, во 12-неделно испитување со морски колаген, 96 проценти од учесниците забележале намалување на фините линии и брчките, додека 71 процент пријавиле раст на нова коса. Сепак, треба да се напомене дека поголемиот дел од ваквите истражувања се финансирани од самите производители.
Од друга страна, консултантот за дерматологија д-р Анџела Тевари нуди поизбалансиран став. „Додатоци на колаген се на пазарот повеќе од 30 години без пријавени негативни здравствени ефекти. Постојат добри докази дека дневното внесување на пет грама морски колаген во прав во текот на три месеци може да ја зголеми хидратацијата на кожата, да ја подобри нејзината текстура и да ги намали фините линии“, објаснува тој.
Сепак, предупредува на вообичаената заблуда: „Додатоци со колаген делуваат, но нема да делуваат подеднакво за секого. Индивидуалниот метаболизам може значително да влијае на нивната ефикасност.“
Д-р Махто останува скептична. „Фундаменталниот биолошки проблем е што колагенот е протеин. Кога го внесувате, желудочната киселина го разградува на поединечни аминокиселини, исто како и секој друг протеин. Телото потоа ги користи овие аминокиселини таму каде што се најпотребни – на пример, во мускулите – и не мора да ги „испраќа“ на кожата на лицето само затоа што на пакувањето пишува дека е наменет за кожата.“
Трихологот Клер Фулам, основач на клиниката „Труа Хеар“, им советува на луѓето кои се борат со проретчена коса прво да се фокусираат на здравјето на скалпот и да ја проверат крвната слика за да ги исклучат нутритивните дефицити. „Понекогаш е покорисно за косата да ја разбере состојбата на скалпот отколку да брза со додатоци во исхраната“, вели тој. „Колагенот веројатно нема да ви наштети и може да ја направи вашата кожа да изгледа пополна и посветла, но тоа е прилично скапо хоби.“
