Здравите навики рано во животот се клучни за висок квалитет на живот во староста, но одредени заблуди можат да направат повеќе штета отколку корист.
Стареењето е неизбежен процес, но квалитетот на животот во нашите подоцнежни години во голема мера зависи од нашите секојдневни избори. Д-р Мејсон Пимслер, интернист специјализиран за геријатрија во болница во Њујорк, секојдневно е сведок на опасните последици од лошите животни навики.
Многу од неговите постари пациенти пристигнуваат во неговата пракса борејќи се со исцрпувачки состојби и болести кои можеле да се спречат, одложат или барем подобро да се контролираат.
Во обемна студија објавена во списанието Nature Medicine, научниците откриле дека секојдневните околности и навики го диктираат ризикот од предвремена смрт многу повеќе од само генетиката. Утврдено е дека факторите на животната средина се причина за приближно 17 проценти од варијацијата на ризикот од смртност, додека генетските предиспозиции објаснуваат помалку од 2 проценти.
Не постои магична пилула или скап еликсир што гарантира вечна младост, но одредени рутини навистина можат да ги променат шансите во ваша корист. Многу луѓе веруваат дека им прават одлична услуга на своите тела следејќи ги современите трендови во фитнесот, но докторот предупредува за The Post дека ова понекогаш е недоволно за одржување на долгорочно здравје.
Една од најчестите заблуди е потпирањето исклучиво на пилатес за да се остане во форма. Додека овој вид физичка активност гради сила на јадрото, го подобрува држењето на телото и ја подобрува целокупната подвижност на зглобовите, одржувањето на мускулната маса и густината на коските бара поинаков пристап. Ослонувањето исклучиво на вежби со телесна тежина или лесен тренинг со отпор може да ве остави без клучна мускулна сила во подоцнежните години.
Губењето на мускулната маса поврзано со возраста сериозно ја загрозува независноста и значително го зголемува ризикот од сериозни повреди. Постепеното зголемување на оптоварувањето преку традиционален тренинг со тегови обезбедува механички стимул неопходен за градење мускули и го охрабрува телото да го зачува скапоценото коскено ткиво.
Слична заблуда постои и во врска со исхраната, каде што многу луѓе погрешно веруваат дека брз протеински шејк може целосно да замени оброк од интегрална храна. Додека на телото секако му се потребни протеини за поправка на ткивата, храната како што се јајца, риба, месо, млечни производи и мешунки обезбедува витамини, минерали, здрави масти и влакна – хранливи материи што едноставно им недостасуваат на преработените прашоци.
Протеинските додатоци треба да служат само како привремено решение кога времето е ограничено – на пример, како брза помош по интензивен тренинг – а во никој случај како основа на вашата секојдневна исхрана.
Покрај грижата за телото, физичкото здравје е нераскинливо поврзано со богат социјален живот и ментална стабилност. Научно е докажано дека социјалната изолација и хроничната осаменост се тесно поврзани со појавата на депресија, анксиозност и широк спектар на хронични болести. Затоа, одржувањето на постоечките пријателства и градењето нови треба да се сметаат за клучна компонента на секоја стратегија за здраво стареење. Водењето значајни разговори со блиските го поттикнува мозокот да слуша, да задржува информации и да се прилагодува, нудејќи многу поголем когнитивен предизвик од решавањето на секојдневните крстозбори.
Покрај одржувањето социјални врски и изборот на соодветен тренинг со отпор, лекарите укажуваат и на еден друг, често занемарен вид физичка активност. Древната кинеска вештина Tai Chi неоправдано се доживува како активност наменета исклучиво за постарите генерации на градските плоштади. Всушност, нејзините бавни и внимателно контролирани движења нудат исклучителни придобивки за целокупната рамнотежа, мобилноста и превенцијата од опасни падови. Редовното вежбање ја предизвикува проприоцепцијата – способноста на телото прецизно да ја чувствува својата положба во просторот – со што се гради извонредна стабилност и се зајакнува долниот дел од телото.
За разлика од напорните и исцрпувачки кардио-тренинзи што ве оставаат без здив, Таи Чи ги комбинира благите движења со длабоко дишење и силна концентрација. Овој пристап дополнително ја поттикнува работата на мозокот и го смирува нервниот систем, кој е постојано изложен на високо ниво на стрес. Иако не треба целосно да го замени стандардниот тренинг со тегови, експертите препорачуваат вклучување на најмалку две кратки сесии неделно во вашата редовна рутина.
Истражувањата спроведени на Универзитетот Јејл покажаа дека позитивниот став кон стареењето и отвореноста кон нови активности можат да го продолжат животниот век и до седум и пол години, што ја истакнува неверојатната моќ на човечкиот ум. Стареењето на населението несомнено е клучен глобален тренд, а демографските промени денес вршат сè поголем притисок врз здравствените установи и системите за социјална заштита.
Грижата за здравјето и усвојувањето здрави секојдневни навики во средните години во голема мера одредуваат како ќе ја поминеме драгоцената есен од нашиот живот. Во овој период, телото минува низ брзи метаболички промени – особено околу четириесеттата и шеесеттата година – кога почнуваат да се манифестираат последиците од лошите навики. Со помош на урамнотежена исхрана заснована на соодветни намирници, редовен тренинг за сила, стабилен круг на пријатели и паметни избори во однос на физичката активност, секој може да воспостави барем делумна контрола врз биолошкиот процес на стареење.
